Checklist an toàn trước chuyến bay UAV

Nếu Bài 6 trình bày quy trình tổng quát, thì checklist là công cụ tác nghiệp – ngắn gọn, dễ in, dễ kiểm tra trong điều kiện thực tế ngoài hiện trường. Một checklist tốt cần đáp ứng ba tiêu chí: súc tích, có thứ tự logic và có ô đánh dấu rõ ràng. Dưới đây là mẫu checklist tham khảo chuẩn theo các tài liệu đào tạo hàng không dân dụng và Thông tư 146/2025/TT-BQP.

A. Chuẩn bị hành chính – pháp lý (làm trước ngày bay)

•             Đã xác nhận khu vực bay không thuộc vùng cấm theo Nghị định 288/2025/NĐ-CP.

•             Đã có giấy phép bay (đối với UAV ≥ 0,25kg hoặc bay ngoài tầm nhìn trực quan với UAV ≥ 2kg).

•             Đã thông báo trước cho cơ quan quản lý hoặc chính quyền địa phương nếu nhiệm vụ yêu cầu.

•             Người điều khiển ≥ 18 tuổi, có giấy phép điều khiển bay phù hợp, không sử dụng rượu bia hoặc chất kích thích.

B. Chuẩn bị thiết bị (làm trước khi ra hiện trường)

•             Pin drone, pin remote, pin thiết bị di động: ≥ 90% dung lượng.

•             Thẻ nhớ đã format, dung lượng trống tối thiểu 32GB.

•             Firmware drone, remote, ứng dụng đã cập nhật.

•             Cánh quạt chính và dự phòng đầy đủ, không nứt mẻ.

•             Túi đựng pin chống cháy, găng tay, kính bảo hộ (với drone công suất lớn).

C. Đánh giá tại hiện trường

•             Tốc độ gió đo được hoặc dự báo: dưới 80% giới hạn của drone.

•             Tầm nhìn ngang: ≥ 5km, không sương mù dày, không mưa.

•             Nhiệt độ: trong dải hoạt động của pin (thông thường 0 – 40°C).

•             Khu vực cất cánh đủ rộng, không người trong bán kính 30m.

•             Không có nguồn nhiễu RF mạnh (trạm phát sóng, đường dây cao thế gần).

D. Khởi động và cất cánh

•             Drone đặt trên mặt phẳng vững, mũi hướng ra xa người điều khiển.

•             Bật remote → bật drone → chờ kết nối ổn định.

•             GPS ≥ 12 vệ tinh, la bàn đã calib nếu cần.

•             Home Point đã ghi nhận chính xác.

•             Tham số bay (độ cao tối đa, RTH height, mất tín hiệu) đã cấu hình.

•             Hover thử 1 – 2m trong 5 giây trước khi bay vào nhiệm vụ.

E. Trong và sau chuyến bay

•             Luôn giữ drone trong tầm nhìn trực quan (VLOS).

•             Theo dõi mức pin và quay về khi pin còn 30%.

•             Không bay thấp qua đám đông, đường giao thông, công trình nhạy cảm.

•             Khi kết thúc: tắt drone trước, tắt remote sau.

•             Ghi nhật ký bay: thời gian, địa điểm, sự cố (nếu có), tổng thời lượng.

Một checklist được tuân thủ kỷ luật giúp loại bỏ tới 80% các sự cố thường gặp – theo thống kê nội bộ của nhiều đơn vị vận hành UAV công nghiệp trên thế giới.

Ảnh minh họa: Oregon Department of Transportation, giấy phép CC BY 2.0, qua Wikimedia Commons.