NHỮNG QUY ĐỊNH PHÁP LÝ CẦN BIẾT KHI SỬ DỤNG UAV/DRONE

UAV/Drone là phương tiện bay cần được quản lý theo quy định pháp luật Việt Nam. Người sử dụng UAV không nên vận hành tự phát, chủ quan hoặc chỉ dựa vào khả năng kỹ thuật của thiết bị. Mỗi chuyến bay cần bảo đảm đúng mục đích, đúng khu vực, đúng điều kiện an toàn và tuân thủ yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

1. UAV/Drone không được bay tự do ở mọi nơi

Người sử dụng UAV cần hiểu rằng không phải khu vực nào cũng được phép bay. Trước khi vận hành, cần xem xét khu vực bay có liên quan đến quốc phòng, an ninh, công trình trọng yếu, khu dân cư, khu vực đông người, đường dây điện, sân bay, khu vực hạn chế bay hoặc các vị trí có nguy cơ mất an toàn hay không.

Việc bay UAV cần được chuẩn bị kỹ lưỡng, có mục đích rõ ràng và có phương án bảo đảm an toàn.

2. Cần tuân thủ quy định về quản lý, đăng ký và khai thác UAV

Tùy theo loại thiết bị, trọng lượng, mục đích sử dụng, phạm vi hoạt động và khu vực bay, tổ chức hoặc cá nhân sử dụng UAV cần thực hiện đúng quy định về quản lý, đăng ký, khai thác và sử dụng phương tiện bay.

Người dùng không nên hiểu rằng mua drone/flycam là có thể tự ý bay ở bất kỳ đâu. UAV là phương tiện bay, do đó việc khai thác phải tuân thủ quy định pháp luật hiện hành.

3. Người điều khiển UAV cần có kiến thức và kỹ năng phù hợp

Người vận hành UAV cần được trang bị kiến thức pháp luật, kiến thức hàng không cơ bản, nguyên lý bay, cấu tạo thiết bị, khí tượng, môi trường bay, thông tin liên lạc, quy trình kiểm tra thiết bị và kỹ năng điều khiển an toàn.

Việc học bài bản giúp người điều khiển hiểu đúng thiết bị, biết đánh giá rủi ro, xử lý tình huống và vận hành UAV có trách nhiệm.

4. Phải kiểm tra thiết bị trước khi bay

Trước mỗi chuyến bay, người điều khiển cần kiểm tra thân máy, cánh quạt, động cơ, pin, camera, cảm biến, bộ điều khiển, tín hiệu kết nối, phần mềm bay và khu vực cất hạ cánh.

Việc kiểm tra trước chuyến bay giúp hạn chế rủi ro kỹ thuật, giảm nguy cơ mất an toàn và hình thành tác phong vận hành chuyên nghiệp.

5. Phải bảo đảm an toàn cho người, tài sản và khu vực xung quanh

Khi vận hành UAV, người điều khiển phải ưu tiên an toàn cho con người, tài sản, công trình, phương tiện và môi trường xung quanh. Không nên bay gần đám đông, gần công trình quan trọng, gần đường dây điện, khu vực có nhiều vật cản hoặc nơi chưa được đánh giá rủi ro đầy đủ.

Nguyên tắc quan trọng là: chỉ bay khi đã kiểm soát được thiết bị, khu vực bay và phương án xử lý tình huống.

6. Cần phân biệt VLOS và BVLOS

VLOS là bay trong tầm nhìn trực tiếp, người điều khiển có thể quan sát UAV bằng mắt thường trong suốt quá trình bay.

BVLOS là bay ngoài tầm nhìn trực tiếp, người điều khiển theo dõi UAV thông qua màn hình, bản đồ, camera, tín hiệu truyền dữ liệu và hệ thống giám sát phù hợp.

BVLOS là cấp độ vận hành nâng cao, yêu cầu năng lực lập kế hoạch, giám sát đường bay, kiểm soát rủi ro và tuân thủ quy định chặt chẽ hơn.

7. Cần tôn trọng quyền riêng tư và dữ liệu

Khi sử dụng UAV để quay phim, chụp ảnh, khảo sát hoặc thu thập dữ liệu, người vận hành cần tôn trọng quyền riêng tư, tài sản, dữ liệu và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác.

Không sử dụng UAV để ghi hình, theo dõi, thu thập dữ liệu hoặc bay vào khu vực riêng tư khi chưa có sự cho phép hoặc khi hoạt động đó có thể gây ảnh hưởng đến người khác.

8. Đào tạo, ôn luyện và hỗ trợ sát hạch

Người điều khiển UAV cần được đào tạo kiến thức và kỹ năng phù hợp trước khi vận hành thực tế. Nội dung đào tạo nên kết hợp giữa lý thuyết, mô phỏng, thực hành và ôn luyện.

Trung tâm Đào tạo và Ứng dụng UAV Thiên Long tập trung vào vai trò đào tạo, hướng dẫn thực hành, ôn luyện và hỗ trợ học viên chuẩn bị năng lực để tham gia kiểm tra, sát hạch theo quy định. Việc kiểm tra, sát hạch và cấp giấy phép điều khiển phương tiện bay được thực hiện theo thẩm quyền của cơ quan, đơn vị có trách nhiệm.

9. Nguyên tắc cần ghi nhớ khi sử dụng UAV

Bay đúng mục đích.
Bay đúng khu vực.
Bay đúng điều kiện an toàn.
Không bay tự phát, chủ quan.
Không gây nguy hiểm cho người và tài sản.
Không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
Không xâm phạm quyền riêng tư và dữ liệu của tổ chức, cá nhân khác.
Luôn kiểm tra thiết bị và chuẩn bị phương án xử lý tình huống trước khi bay.

10. Kết luận

Sử dụng UAV/Drone đúng pháp luật là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm an toàn vùng trời, con người, tài sản và hoạt động bay hợp pháp. Người vận hành chuyên nghiệp không chỉ biết điều khiển thiết bị, mà còn phải hiểu luật, hiểu quy trình, biết kiểm soát rủi ro và chịu trách nhiệm với mỗi chuyến bay.